Ватыкан: прэс-канферэнцыя першага дня асамблеі на тэму «Канец свету? Крызісы, адказнасць, надзеі»
- 3 сакавіка, 2025
- кс. Раман Суша
3-4 сакавіка ў Рыме праходзіць Міжнародная асамблея Папскай Акадэміі Жыцця, прысвечанай тэме сучасных выклікаў чалавечнасці. У сваю чаргу, Папа Францішак скіраваў да ўдзельнікаў адмысловае пасланне.
Афіцыйную прэс-канферэнцыю адчыніў арцыбіскуп Вінчэнца Палья, старшыня Акадэміі. Іерарх назваў сучаснае становішча свету «полікрызісам» — паняццем, якое, па яго словах, узгадвае і Папа Францішак, гаворачы пра сукупнасць адразу некалькіх глабальных выклікаў: кліматычных, палітычных, сацыяльных. Старшыня Акадэміі адзначыў, што толькі сумеснае «будаванне агульнага каўчэга» можа стаць адказам на «патоп» страху і нестабільнасці. Паводле яго, гэта перагукваецца з біблейным вобразам Ноевага каўчэга, дзе ключавой умовай выратавання з’яўляецца слуханне Божага слова і гатоўнасць людзей да салідарнасці.
Адказнасць, роля жанчын і ўплыў на культуру
Нобелеўская лаўрэат прафесар Кацялін Карыка падзялілася сваім поглядам на навуку як крыніцу радасці і служэння. Яна нагадала, што «навукоўцы — гэта, у пэўным сэнсе, дэтэктывы, якія шукаюць адказ не на пытанне “хто вінаваты?”, а на пытанне “што рабіць, каб дапамагчы?”». Паводле Карыка, фундаментальныя адкрыцці часта вырастаюць з доўгатэрміновых намаганняў многіх спецыялістаў і не адбываюцца «на пустым месцы». Асаблівую ўвагу яна звярнула на неабходнасць аказваць падтрымку жанчынам-навукоўцам, асабліва тым, хто выхоўвае маленькіх дзяцей, каб іх патэнцыял не згасаў на фоне сацыяльных цяжкасцей.
Фізік Гуіда Танелі адзначыў, што прагрэс навукі ўплывае не толькі на тэхналогіі, але і на культуру. Сучасныя адкрыцці паказваюць, што і чалавек, і сусветныя структуры маюць агульную далікатнасць: усё, што існуе, падпарадкавана законам «крохкасці» і часу. Раней людзі лічылі прыроду нязменнай і вечнай, а цяпер становіцца відавочным, што нішто не пазбягае «завяршэння». Гэтая перспектыва, паводле прафесара, можа прывесці да рознага рэагавання: узмацнення агрэсіі і эгаізму або, наадварот, да большай салідарнасці і павагі да жыцця.
Адукацыя і дапамога самым безабаронным
Прафесар Хэнк тэн Хаўэ звярнуўся да тэмы адукацыі, якая, на ягоную думку, застаецца ключавым элементам у справе пераадолення апакаліптычных настрояў. Ён нагадаў, што рэфлексія павінна ахопліваць мінулае (каб узбагаціцца досведам ранніх цывілізацый) і сучаснасць (каб разумець разнастайнасць выклікаў і прычын крызісаў). Толькі так можна, мяркуе прафесар, сфармаваць у моладзі бачанне лепшай будучыні і імкненне да крокаў, якія сапраўды змогуць выправіць сітуацыю, а не выклікаць новую хвалю роспачы.
Сястра Юстына Вольга Галубец SSMI, якая працуе псіхолагам у Львоўскім медыцынскім генетычным цэнтры і каардынуе ініцыятыву «Перынатальны хоспіс — След жыцця», падзялілася гісторыяй практычнай дапамогі бацькам, чые дзеці маюць смяротныя паталогіі яшчэ ва ўлонні маці. Яна прыгадала, што нават у сітуацыях, калі «немагчыма ўжо змяніць нічога», можна заставацца з хворым дзіцяці да апошняй хвіліны, дорачы яму клопат і любоў. Паводле сястры Юстыны, падобныя праграмы перадаюць дух «культуры міласэрнасці», у якой жыццё чалавека каштоўнае нават на самай ранняй стадыі.
Першая частка сустрэчы паказвае, як шырокае кола экспертаў — ад тэолагаў да генетыкаў — могуць глядзець на «канец свету» з розных бакоў, не толькі дзеля канстатацыі пагроз, але і каб адшукаць натхненне для пераменаў. Па словах арцыбіскупа Палья, значэнне мае не проста канстатацыя крызісаў, а пошук «акенцаў надзеі». Праграма другога дня працягне гэтыя дыялогі і абяцае яшчэ больш глыбока закрануць пытанні, звязаныя з будучыняй чалавецтва, роляй палітыкі і рэлігіі, а таксама з новымі навуковымі распрацоўкамі. Адным з кульмінацыйных момантаў стане дыялог з Нобелеўскімі лаўрэатамі на тэму «Што/Хто выратуе свет?».
