Skip to main content

«Жывое пачуццё еднасці веры»: беларускія пілігрымы прайшлі шляхам святыняў Італіі і сустрэлі… арцыбіскупа Станеўскага

З 9 па 20 кастрычніка
  • 28 кастрычніка, 2026
  • Тэкст і фота: Крысціна Малышко // Catholicminsk.by


З 9 па 20 кастрычніка дзве аўтобусныя групы беларускіх пілігрымаў здзейснілі падарожжа «Вечны горад і святыя Італіі». Галоўнымі яго момантамі сталі ўдзел у святой Імшы на плошчы святога Пятра ў Ватыкане, спатканне з арцыбіскупам Юзафам Станеўскім і наведванне чатырох вялікіх папскіх базылік Рыма. Разам з тым гэтыя дні сталі для ўдзельнікаў школай супольнасці, малітвы і ўвагі адзін да аднаго.

Духоўна ўдзельнікаў суправаджалі ксёндз Юрый Санько, ксёндз Вячаслаў Дубавец, ксёндз Юрый Дрозд, сястра Яніна і сястра Лілія, а саму пілігрымку арганізавала пілігрымкавая група «Viam Dei» («Божым шляхам»).

Як і звычайна падчас пілігрымак, знаходзячыся ў аўтобусе, вернікі шмат часу праводзілі ў малітве. Кожны дзень у дарозе меў свой малітоўны рытм: Эўхарыстыя, Ружанец, Вяночак да Божай Міласэрнасці, духоўныя размовы і час для асабістых інтэнцый. Была магчымасць звярнуцца да святароў са сваімі пытаннямі пра веру, сэнс пілігрымавання і тое, што хвалюе чалавека ў штодзённым жыцці.

Праз Чэнстахова, Оламаўц, Вену і Падую — да «Калыскі Адраджэння»

Дарога ў Італію пачалася з ужо традыцыйнага на маршруце на Апенінскі паўвостраў наведвання Яснай Гары ў Чэнстахове.

Тут пілігрымы ўдзельнічалі ў ранішняй святой Імшы і прысутнічалі пры адкрыцці цудатворнага абраза Маці Божай Чэнстахоўскай. Гэтая малітва і супольны Крыжовы шлях у адным з самых вядомых марыйных санктуарыяў Еўропы сталі натхняльнай падрыхтоўкай да наступных дзён. Наперадзе пілігрымаў чакала насычанае эмоцыямі і ўражаннямі падарожжа, але не без момантаў стомленасці і пілігрымскіх пакут, бо, як ведае кожны пілігрым,

пілігрымка — гэта не пра турызм ці адпачынак, а пра іспыт, калі важна трываць; не пра камфорт цела, а пра тое, што ў сэрцы.

Праехаўшы Польшчу, пілігрымы накіраваліся ў старажытны чэшскі горад Оламаўц і Вену, дзе ўдзельнічалі ў святой Імшы ў касцёле капуцынаў.

Знаёмства з Італіяй пачалося з «горада фрэсак» Падуі, дзе вернікі на свае вочы пабачылі святыні, звязаныя са святымі Антоніем і Юстынай, і прагуляліся па старажытных вулачках, якія і на самой справе ўражваюць багаццем насценнага жывапісу.

Пасля трапілі ў Фларэнцыю, «Калыску Адраджэння», дзе сабраліся на Эўхарыстыю ў касцёле Санта-Марыя-Маджорэ.

На плошчы святога Пятра: падтрымка пастыра і еднасць веры

Кульмінацыяй падарожжа стала наведванне Вечнага горада — Рыма. Раніцай у сераду, 14 кастрычніка, абедзве групы беларускіх пілігрымаў накіраваліся ў Ватыкан, каб далучыцца да літургіі на плошчы святога Пятра. Звычайна па серадах кожны тыдзень тут адбываецца святая Імша з удзелам Пантыфіка, і каб прыняць удзел у ёй, на плошчы каля Базылікі Святога Пятра вернікі збіраюцца з усяго свету. У той дзень сярод пілігрымаў са шматлікіх краін былі і беларускія пілігрымы, якія прывезлі сюды свае просьбы, падзякі і малітоўныя інтэнцыі.

Перад тым як пачалася Імша, з беларускімі вернікамі адбылася адна са знакавых падзей. Да нашай групы падышоў Мітрапаліт Мінска-Магілёўскі арцыбіскуп Юзаф Станеўскі, які ў тыя дні быў у Апостальскай Сталіцы і ўдзельнічаў у сустрэчы старшыняў біскупскіх канферэнцый.

Іерарх сардэчна прывітаў беларускіх пілігрымаў і ўдзяліў ім благаслаўленне. Для нашых пілігрымаў спатканне са сваім пастырам у Ватыкане стала адным з ключавых момантаў падарожжа і бачным знакам еднасці з Касцёлам на Радзіме.

Знаходзячыся сярод вялікай колькасці хрысціян з усяго свету, беларускія вернікі атрымалі асабістую ўвагу свайго арцыпастыра і адчулі ягоную падтрымку — і гэта аказалася для іх надзвычай важным. Гэты момант стаў для беларусаў асаблівым знакам і Божай ласкай, які назаўсёды застаўся ў памяці.

Эўхарыстыя 14 кастрычніка завяршала спатканне з нагоды дзесяцігоддзя апостальскай адгартацыі Amoris laetitia, прысвечанай любові ў сям’і. Папа Леў XIV у гэты час знаходзіўся ў шпіталі, таму літургію ўзначаліў кардынал Луіс Антоніа Тагле. Пасля беларускія вернікі адзначылі, што тут, на плошчы святога Пятра, падчас супольнай Эўхарыстыі яны адчулі па-сапраўднаму жывое пачуццё еднасці веры. Напэўна, у свеце больш няма такога месца, дзе Касцёл паўстае перад вернікамі ва ўсёй сваёй велічы — не як сума краін і народаў, а як адна вялікая сям’я, дзе няма меж, дзе няма «сваіх» і «чужых».

Хрысціянская вера сапраўды не ведае граніц: яна пераадольвае мовы, звычаі і адлегласці, каб сабраць людзей разам у адной малітве.

І ў гэтым адзінстве, у хвіліны супольнай малітвы, беларусам адкрывалася тое, што заўсёды складае сутнасць Касцёла — любоў і дружба, якія нараджаюцца не з чалавечых дамоўленасцяў, а з супольнай веры і супольнага позірку на Хрыста. Для многіх з беларускіх пілігрымаў гэта стала не проста ўражаннем, а глыбокім духоўным досведам: адчуць сябе часцінкай гэтай бязмежнай супольнасці, дзе кожны чалавек — брат і сястра.

Сярод шэдэўраў Ватыкана: прыгажосць, што нараджаецца з малітвы

У той жа дзень пілігрымы трапілі ў музеі Ватыкана і Базыліку Святога Пятра. Там, сярод велічных залаў і цішыні старажытных сцен, ім адкрылася сапраўднае багацце чалавечага духу — шэдэўры сусветнага жывапісу і скульптуры. Мастацкія творы, якія шчодра ўзбагачаюць гэтыя святыні, дапамагалі вернікам прасачыць, як на працягу стагоддзяў хрысціяне перадавалі біблейныя падзеі і сведчылі пра сваю веру. Вернікі з непадробным захапленнем спыняліся перад кожным з іх, узіраліся ў фарбы і формы, у якіх на працягу стагоддзяў увасаблялася вера, і адчувалі, што гэтыя святыні захоўваюць не толькі мастацкія каштоўнасці, але і глыбокі духоўны сэнс.

Для многіх гэта была не проста экскурсія, а спатканне з прыгажосцю, якая нараджаецца з малітвы і вядзе да малітвы.

У базыліцы, узведзенай над месцам пахавання апостала Пятра, знаёмства з гісторыяй працягнулася асабістай малітвай. Для нашых пілігрымаў было вельмі важна знайсці час для малітоўнага засяроджання.

Чатыры апоры: шлях па Вялікіх базыліках Рыма

15 кастрычніка пілігрымы працягнулі адкрываць для сябе Рым праз знаёмства з астатнімі трыма Вялікімі базылікамі. Дзень распачаўся з Базылікі святога Паўла за мурамі. Тут пілігрымы ўзгадалі Апостала народаў, яго навяртанне і місійнае служэнне. Абедзве святыні, звязаныя з постацямі святых Пятра і Паўла, у якіх пілігрымы пабывалі ў суседнія дні, дапамаглі ім звязаць у адно цэлае сведчанне двух апосталаў, з якімі непарыўна звязана гісторыя хрысціянскага Рыма.

У Базыліцы Санта-Марыя-Маджорэ пілігрымы сабраліся на святую Імшу. Супольная Эўхарыстыя ў гэтай старажытнай марыйнай святыні стала цэнтрам дня і падаравала вернікам магчымасць спалучыць знаёмства з Вечным горадам з асабістай малітвай, прыносячы Богу тое, з чым кожны чалавек вырушыў з дому.

Наступнай святыняй стала Латэранская базыліка Святога Яна — катэдра Біскупа Рыма. Менавіта тут асабліва востра адчуваецца веліч ролі Рыма ў жыцці паўсюднага Касцёла і значэнне гэтага месца ў служэнні наступніка святога Пятра.

Арганізатары пастараліся так скласці маршрут, каб вернікі пабачылі ўсе чатыры вялікія папскія базылікі — святога Пятра, святога Паўла за Мурамі, Санта-Марыя-Маджорэ і святога Яна на Латэране.

Звычайна нашыя пілігрымы праводзяць у Рыме не больш за адзін дзень, таму ўдзельнікі гэтай кастрычніцкай пілігрымкі мелі шчаслівую магчымасць з’яднаць свае веды і ўражанні ў адно цэлае. А яно аказалася большым за суму ўбачанага: чатыры базылікі, нібы чатыры апоры, трымаюць у сабе паўнату сведчання аб тым, што Рым быў, ёсць і застаецца сэрцам Касцёла.

На каленях па Святой Лесвіцы: жэст пакоры і пакаяння

У праграме было таксама наведванне Святой Лесвіцы, якую хрысціянская традыцыя звязвае з Мукай Езуса. Гэтае месца скіроўвала ўвагу да евангельскіх падзей, да разважання над пакутамі і ахвярай Хрыста.

Святая Лесвіца, або Scala Santa, знаходзіцца побач з Латэранская базыліка Святога Яна. Паводле старажытнай хрысціянскай традыцыі, яе 28 мармуровых прыступак паходзяць з палаца Понція Пілата ў Ерузалеме: па іх Езус ішоў падчас суда перад сваёй смерцю.

Традыцыя прыпісвае перанясенне лесвіцы ў Рым у IV стагоддзі святой Алене, маці імператара Канстанціна. На працягу стагоддзяў сюды прыходзяць вернікі, каб ушанаваць Муку Пана. Па Святой Лесвіцы пілігрымы падымаюцца на каленях, затрымліваючыся для малітвы і разважання.

Для ўдзельнікаў пілігрымкі трапіць сюды было чымсьці большым за звычайнае наведванне. Малітва ў месцы, якое традыцыя звязвае з апошнімі гадзінамі зямнога жыцця Збаўцы, набывае вельмі асабісты характар.

Паступовы ўздым на каленях становіцца жэстам пакоры і пакаяння, магчымасцю папрасіць прабачэння, даверыць Хрысту боль сваіх блізкіх і ўласныя цяжкасці.

Тут можна спыніцца перад таямніцай Яго любові і ахвяры, з удзячнасцю ўзгадаць, якой цаной чалавеку падаравана збаўленне.

Рым — жывы сведка гісторыі, а Асізі і Балоння — прыклады евангельскай прастаты

Знаёмства з Вечным горадам не спынілася на святынях — пасля іх пілігрымы адправіліся на экскурсію па горадзе, у якім побач суіснуюць помнікі антычнасці і сведчанні розных эпох хрысціянства.

Пілігрымы прайшліся вузкімі вулачкамі старога Рыма, пабывалі ў мясцінах, знаёмых па кадрах сусветна вядомых фільмаў, убачылі помнікі архітэктуры, якія стагоддзямі захоўваюць памяць пра мінулае.

Рым — гэта месца, дзе антычныя руіны суседнічаюць з барочнымі фасадамі, а цішыня старажытных пляцовак перамяжоўваецца з сучаснасцю. І ў гэтым спалучэнні эпох беларускія вернікі адчулі, што Рым — не толькі музей пад адкрытым небам, а жывы сведка гісторыі.

Пасля Рыма пілігрымаў чакаў Асізі і святыні, звязаныя са жыццём святых Францішка і Клары. Тут вернікі непасрэдна наблізіліся да прыкладаў евангельскай прастаты, даверу Богу і служэння бліжняму.

Святая Імша адбылася ў базыліцы святога Францішка, а наступным днём пілігрымы накіраваліся ў Балонню, дзе Эўхарыстыя цэлебравалася ў комплексе Санта-Стэфана, вядомым як «Сем касцёлаў».

Вавельская катэдра: завяршэнне з удзячнасцю

Увесь шлях па еўрапейскіх гарадах пілігрымы маліліся адзін за аднаго, даручаючы Богу патрэбы і інтэнцыі сваіх спадарожнікаў. Яны падтрымлівалі сваіх суседзяў па аўтобусным месцы ці нумары ў гатэлях у кожным кроку — і ў стоме доўгіх пераходаў, і ў радасці новых адкрыццяў.

Пілігрымскае падарожжа, як ужо ўзгадвалася вышэй, зусім не лёгкае: яно патрабуе ўвагі да іншага, цярплівасці, пакоры і гатоўнасці падставіць плячо таму, хто побач.

Але менавіта праз гэтыя простыя рэчы — чалавечую ўдзел і супольную малітву — спадарожнікі па шляху паступова станавіліся сябрамі, калі ўжо няма сэнсу вымяраць пройдзеныя кіламетры: за кожным з іх стаяла нешта большае — жывое пачуццё еднасці, якое нараджаецца там, дзе людзі разам ідуць да Бога і адзін да аднаго.

На зваротным шляху пілігрымы наведалі Грац, Кальварыю-Зэбжыдоўскую і Кракаў. Малітва ў гэтых месцах завяршала падарожжа, у якім кожны дзень быў звязаны з Эўхарыстыяй. Шляху дадому належыла стаць часам, каб узгадаць перажытае, падзякаваць за супольныя дні і падумаць, што з гэтага досведу хочацца захаваць у сваім жыцці.

Асаблівым момантам завяршэння пілігрымкі стала святая Імша 19 кастрычніка ў Вавельскай катэдры ў Кракаве. Літургію суправаджаў Беларускі каталіцкі кракаўскі хор. Іх спеў дапамагаў удзельнікам уключыцца ў супольную малітву і падзякаваць Богу за перажытае ў дарозе.

У старажытнай катэдры, дзе стагоддзямі маліліся пакаленні вернікаў, беларускія пілігрымы і музыканты сустрэліся каля аднаго алтара. Пасля рымскіх базылік і італьянскіх санктуарыяў гэтая Эўхарыстыя стала нагодай сабраць у малітве ўвесь досвед падарожжа: спатканні, адкрыцці, просьбы і падзякі. Наперадзе было спатканне з Радзімай, а супольная літургія на Вавелі дапамагала завяршыць пілігрымку з удзячнасцю і прынесці Богу яе духоўныя плёны.

Пілігрымка «Вечны горад і святыя Італіі» сабрала людзей у супольным шляху да святыняў, якія стагоддзямі прымаюць вернікаў. На жаль, падарожжа скончылася, але хочацца, каб перажытае ў гэтыя дні яшчэ доўга падтрымлівала кожнага ўдзельніка гэтай неверагоднай кастрычніцкай пілігрымкі.

Няхай Бог выслухае ўзнесеныя малітвы і дасць цярплівасць і давер тым, хто яшчэ чакае адказу. Няхай у штодзённым жыцці хапае сіл на добрыя змены, часу для Бога і адкрытасці на тое, да чаго Ён нас пакліча.